dinsdag 17 november 2026

Brieven aan Edith Stein #163 'Tot de bloem de bladeren van haar vleesetende vulva sluit'

  

U-turn (naar een idee van Beren Strik) 
Studio Ertskade 19 
Ertskade 19
1019 BB Amsterdam 

 

 

BRIEF 163
aan Edith Stein
'Tot de bloem de bladeren van haar vleesetende vulva sluit' 
 
Joseph M. Heij 
Wolfheze


Lieve Edith,

Genadige Zuster Teresia Benedicta van het Kruis,

Zuster Jeanne vertelde me gisteren iets over clickbaits. Heb jij daar ooit van gehoord? Komt erop neer dat mensen vandaag de dag zoveel neurotische activiteiten in één enkele dag proberen te proppen, dat ze echt geen tijd meer overhouden om op te hoogte te blijven van de wereld en alles wat het geval is in de rest van de kosmos. 

Het zit zo. Ik schrijf jou, gewoon met pen en papier. De vrouw van Mijn Vriend haalt de brieven bij mij op, stopt ze in een envelop, plakt er een postzegel op en schrijft het adres. Ze weet precies waar jij zit, zegt ze. Voordat de brieven in de envelop gaan, tikt ze ze over in de computer om te posten op de socials. Waarom ze dat doet weet ik niet. Mijn Vriend maakt zich er inmiddels niet meer druk om. Hij vindt alles best, zolang ik hem maar help om zijn werk te maken. 

En nu komt het, Edith. Omdat verreweg de meeste exemplaren van homo sapiens sapiens wel over alles en nog wat in wereld en heelal willen kunnen meepraten en zich ogenblikkelijk beroerd voelen als ze van een hip weetje niks weten, mag geen tekst te lang zijn en moet het uithangbordje bij de ingang van die tekst aanlokkelijk zijn als een roze Amaryllis Rosalie. Wat ze, de vrouw van Mijn Vriend dus doet, is boven elke post een pakkende titel met kapitalen plakken. Maar ze wil die baits niet zelf verzinnen. Kan ze ook helemaal niet. Ze is 'louter en alleen' in staat om letters en woordjes zo precies mogelijk over te tikken. En ze kan kopiëren en plakken. 

Dat wat er in grote letters voor blinden boven staat is dus een clickbait, zeg een 'vishaakje' met een krimpend van de pijn maar levendig spartelend wormpje eraan. Wist ik niet.

Maar, Edith, nu komt het pas. Ze, Truus of Trui, zegt dat er zo nu en dan best een stuk of wat exemplaren van sapiens homo sapiens in dat wormvormige haakje van haar bijten en mijn brieven aan jou daadwerkelijk beginnen te lezen. 'Maar,' zegt ze, en dat is haar klacht, 'wanneer ze bovenaan de brief de aanhef lezen, Joseph, dan haken verreweg de meeste exemplaren van sapiens onmiddellijk weer af.' Uiteraard zegt zij 'mensen' of 'volgers', maar zelf weiger ik dat. Jij snapt dat. 

'Genadige Zuster Teresia Benedicta van het Kruis' mag dus niet meer. Ik zeg: 'Dan laat je dat toch weg? Dan tik je dat niet willoos over, maar begint gewoon bij 'Lieve Edith.' 'Nee', zegt ze, 'dat doe ik niet. Ik wil dat het zuiver blijft. Het is jouw verhaal aan jouw Edith.'  

'Joseph, mensen haken echt af als ze die archaïsche woordjes lezen: 'Genadige', 'Zuster', 'Teresia Benedicta.' Maar echt misselijk worden ze als ze 'Van het Kruis' lezen.' Ik: 'Maar is het dan niet veel verstandiger om ook het woordje 'Edith' achterwege te laten? Want dat is joods en dan haakt elk zichzelf respecterend exemplaar van homo enzovoorts ook onmiddellijk af. Dat weet je best. Ik zag Jeanne van de week ook al huilen. Bij de betonnen boeddha in de tuin. Zal ik de aanhef voortaan houden op: Weerloos Wormpje?'

Ik geloof niet dat Trui er ook maar iets van begreep. 

'Maar lieve Truus,' ging ik moedig voorwaarts, 'dat is toch het hele idee achter jouw spartelende appendix? Je denkt een flinke hap te nemen uit de aanlokkelijk frisse frikadel en het weerhaakje doorboort ogenblikkelijk het hemelgewelf bovenin je sensuele mond. Heb je nooit gehengeld met je vader en je broertjes? Nooit het haakje uit de bloedende bek van een naar adem happende vis getrokken? Het gaat mij er toch alleen maar om dat ze erin vliegen tot de bloem de bladeren van haar vleesetende vulva boven hen sluit en ze geen kant meer op kunnen. Wat rest is de vleesetende tekst helemaal uit te lezen. Wat deden Schopenhauer, Nietzsche en Foucault anders dan ik? Niets. Ze schreven alleen stukken beter.'

Ze, Trui, vroeg wie dat waren, maar ik zei dat dat er helemaal niet toe deed als je toch niet van plan was ooit een paar vleesetende planten in huis te halen en die met liefdevolle aandacht te verplegen.  

Wil je trouwens eens lezen, Edith, wat ik schreef voor die tentoonstelling in Amsterdam? Had ik je al over verteld, dacht ik. Hilarisch vind ik het dat de naam van Mijn Vriend en die van mij allebei op de uitnodigingskaart staan, gelukkig niet alfabetisch en niet naast elkaar. Wat hij voor die tento maakte vertel ik je nog wel een keer. Het is wel aardig bedacht, iets over buitenaardse wezens die geen engelen zijn, maar zijn idee heeft, zoals wel vaker, niet al te veel diepgang.    

Liefs Joseph 


 

 

 

 

maandag 16 november 2026

Brieven aan Edith Stein #162 'Er kan geen arme ziel weglekken uit de Gazastrook'

jullie   

Tropic of Capricorn
2026
detail 
 
colourpencil, pastels, ink en watercolour on paper 


 

BRIEF 162
aan Edith Stein
'Er kan geen arme ziel weglekken uit de Gazastrook' 
 
Joseph M. Heij 
Wolfheze


Genadige Zuster Teresia Benedicta van het Kruis, 

Lieve Edith,

Mijn laatste brief aan jou, over het recht van jullie joden op een piepklein gele stukje woestijngrond aan een blauwe zee, heeft, volgens de vrouw van Mijn Vriend, op de sociale media een kleine tsunami aan gejammer en geweeklaag op mijn eigen zandstrand gesmeten. Mij wordt verweten dat ik de genocide op de Palestijnen in de Gazastrook ontken. Dat ik geen genadevol erbarmen zou hebben met die arme mensen daar, die noodgedwongen op het strand kamperen. En dat terwijl de winter zich aan het opwarmen is voor een meer dan waterkoud najaar en zich bedient van genadeloze stortregens.
 
Mijn Palestijnse buurman, je weet wel, die vorige week met de Palestijnse vlag stond te zwaaien, weet gelukkig niet dat ik jou schrijf en nog minder wat ik jou schrijf. En toch voelt hij aan zijn water dat ik net ietsjes minder enthousiast ben dan de meeste anderen hier in huis om mee te lopen in die fantasieloze rode optocht en de al even fantasieloos gescandeerde leus 'Free free, set them free.' Hij, buurman, vroeg mij waarom hij mij niet had gezien bij de zichzelf op genoegzaamheid trakterende rode parade. Ik zei dat ik er wel was, eventjes, maar dat ik het erg benauwd kreeg en toen maar de tuin in was gelopen. Het is niet eens gelogen, al kreeg ik het vele malen eerder mentaal Spaans benauwd dan fysiek.
 
Vanochtend stormde hij, - buurman Ahmed, denk ik, - mijn zonder te kloppen kamer in en trok me mee naar zijn eigen kamer, waar het NPO journaal veel en veel te hard links bewust aan het jammeren was. Hij liet de tenten tussen de puinhopen zien, de Palestijnse vrouwen die hun beddengoed stonden uit te wringen, de mannen die met stokoude Gardena-schepjes meteen weer bezwijkende geultjes stonden te graven, de kinderen die onder de ogen van hun ouders speelden, met dat drijfzand en ijskoud water, alsof het lente was en geen herfst. Ik ging in zijn zilverkleurige fauteuil zitten en keek. 
 
'Verschrikkelijk, vreselijk. Ik herinner me de vakanties van vroeger, met mijn ouders in de Ardennen. Hartje zomer, maar als ongebroken pijpensteeltjes, onbarmhartig neervallende regen en verkleumde kinderarmpjes en -beentjes. We droogden op in het dichtstbijzijnde winkelcentrum, kregen warme chocomelk met een koekje, gingen naar een museum waar de kachels de collecties op een gemiddelde 21 graden hielden en genoten. En toen het maar bleef regenen, dag en nacht, en twee apocalyptische weken lang, braken mijn ouders de tent af, zetten ons op de achterbank en reden met spoed naar hun lekvrije en warme huis.' 
 
'Zoiets', zei ik, 'zie ik hier niet gebeuren. Ten eerste zijn ze, deze ontheemden, niet op vakantie, want deze tent is hun tijdelijke huis en niet hun permanente, en ten tweede kunnen ze niet op vakantie, want Egypte heeft de grens volledig waterdicht gemaakt. Er kan geen arme ziel weglekken uit de Gazastrook.' Dat de grens met het bezette Palestina eveneens potdicht was behoeft weinig uitleg. Het was toch oorlog. 
 
Of de staat Israël een genocide aan het plegen is op de Palestijnen, Edith, ik weet het niet. De meeste mensen denken van wel, ik denk waarschijnlijk van niet. De meeste mensen buiten dat minuscule conflictgebied menen dat Hamas een soort 'bevrijdingsorganisatie' is, ik denk van niet. Ik twijfel er niet aan dat die beweging een psychopathologisch genocidale ideologie aanhangt die 'De Zegen van Zeven Oktober' het liefst zo vaak zou herhalen tot er geen semiet meer in Palestina achter een koude steen kan kruipen. De oude Romeinen waren ook wreed, maar een heel stuk minder ideologisch. 
 
Geef liever de hoop op Edith, ooit nog terug te keren naar het door Jahweh aan jullie beloofde, piepkleine strookje woestijnzand, waar achtervolgde vaders en verkrachte moeders mochten wonen, zwaar getraumatiseerde kinderen konden aarden. Vergaar je schatten liever in de hemel dan op aarde. Een veilige thuishaven is jullie kennelijk niet gegund. De publieke opinie draait het narratief het vandaag de dag zonder gewetensbezwaren en met eindeloos gemak om en maakt jullie tot de Einsatzgruppen van de nazi's en de Palestijnen tot het uitverkoren volk. Jullie zouden de Palestijnen geen korrel zand van een beloofd land gunnen. Edith, begrijp me goed, ik weet dat dit niet waar is, dat het op zijn zachtst gezegd een volledig verdraaid narratief is, dat de zaak echt eindeloos veel ingewikkelder is, dat niemand vrij uit gaat, geen jota, geen titel, maar het gaat er bij de mensen in als 'Jodekoek' en 'Negerzoen'.  
 
Vraagje: is dit laatste nou wat Nietzsche bedoelde met Umwertung aller Werte of ligt dat anders? Bid alsjeblieft Edith, voor alle exemplaren van homo sapiens sapiens in de holocaust en ver daarbuiten.
 
De hartelijke groeten aan Rosa,
 
Jouw Joseph       
 
 
 
        

maandag 9 november 2026

Brieven aan Edith Stein #161 'Die hersenloos gescandeerde leus'

 


Tropic of Capricorn
2026
 
mixed media on paper 
ca 90 x 170 cm 


 

BRIEF 161
aan Edith Stein
'Die hersenloos gescandeerde leus' 
 
Joseph M. Heij 
Wolfheze


Genadige Zuster Teresia Benedicta van het Kruis, 

Lieve Edith,

Gistermiddag zat de toch behoorlijk grote huiskamer propvol met bewoners en woonondersteuners die opgewonden aan het joelen waren. Alle ogen waren gericht op de grote platte tv aan de achterwand naast het vetgemeste Boeddhabeeld. Ook een enkele zuster en een paar broeders van dienst waren van de partij. Ze hadden kennelijk niets te doen en stonden achteraan te kijken en te lachen. Zuster Jeanne zag ik niet. De meeste stakkers waren volledig in het rood gekleed, de zusters en broeders hadden iets roods om hun nek gehangen of een grappig rood hoedje op. 
 
Ik dacht nog: 'O wat leuk, ze kijken naar de intocht van Sinterklaas in een oud-Hollands stadje.' Want ik zag grachten, ronde stenen bruggetjes en trapgevels. Op tv waren nog veel meer in het rood geklede mensen te zien. Maar Sinterklaas zag ik nergens, ook geen in bonte kleuren geklede en met roetvegen versierde pieten. Ik dacht dat de boot nog moest aanmeren en dat al die mensen op weg waren naar de kade. Maar iets deugde niet. 
 
Ik dacht aan 1 mei, maar zag geen rode vlaggen, nergens rode rozen, wel een paar gebalde vuisten. Maar in november viert men bij ons geen evenement uit mei en de Russische revolutie wordt hier niet massaal herdacht. In de hoek van mijn linkeroog, precies tegenover de tv, zag ik iets uiterst driftig heen en weer zwaaien, iets waar mijn hele hoofd wel naar wilde kijken, maar mijn rechteroor werd ondertussen aangetrokken door het aanzwellende geluid dat precies aan de andere kant uit de tv de kamer in rommelde. 'Free, free Palestine. From the river to the sea, Palestine will be free.' 
 
'God bewaar me', dacht ik. Het was geen gebed hoor Edith, zoiets zal ik nooit doen, niet eens wanneer ik een hartstilstand krijg. Overigens leek het wel degelijk of mijn hart even stilstond en een paar keer kloppen oversloeg. - Voor de helderheid Edith, maak je geen nodeloze zorgen om mij en bewaar je gebeden voor het Joodse volk. -'God bewaar me', mompelde ik, 'dat moet wel mijn Palestijnse buurman zijn die zichzelf heeft uitverkoren als drager van het vaandel van een land dat nooit bestaan heeft.' Ik keek hem aan, hij keek mijn kant op en knipoogde en riep luid: 'Ha Joseph, goed dat je ook meeloopt!' Maar helaas voor hem en alle anderen Edith, ik heb vele gezichten, maar nooit dat van een meeloper.
 
Ik liep de gang weer op, weg van het lawaai en weg van die hersenloos gescandeerde leus die doodgemoedereerd vraagt om de joden te beroven van het enige armetierige stukje zandgrond waarvan ze dachten de de eniggeboren god dat kort na de schepping van de kosmos, dus vrij kort na de oerknal, aan hun had beloofd. Zeg ik iets raars Edith? Bemerk je niet, aan je eigen gemoed of dat van Rosa, dat het hoogtijd wordt dat jullie joden niet alleen kunnen bidden in je eigen hoofd maar ook op een eigen stukje grond? 
 
Denk je heel soms niet: 'Hadden wij Joden maar ergens - god weet waar - een piepklein, uiterst onooglijk en onopvallend plekje, ergens op aarde, een minuscuul eiland, waar we zelf een omheining omheen kunnen timmeren, zodat we niet worden vermoord?' Is dat niet beter Edith, dan dat de volkeren die met veel meer zielen zijn elke keer weer, de godganse geschiedenis door, metershoge hekken, met driftig prikkeldraad en opgewonden krachtstroom, met waaibomenhouten wachttorens met duurzame maar goedkope LED-verlichting, om ons heen zetten? Hadden jij of Rosa ooit het verlangen elkaar te zien in Jeruzalem? Misschien het volgende jaar of het jaar daarop? Bad je daar wel vurig genoeg voor Edith of bleef je maar geloven in de genadige welwillendheid van de uitverkoren volkeren in wier midden jullie al zo lang leven? Zeg het eens.  
 
Liefs Joseph
 
 
NB Je krijgt de groeten van zuster Jeanne. Ik liep haar tegen het lijf helemaal achterin de tuin, op de plek waar die betonnen boeddha staat. Ze zat met de vingers in de oren te bidden tot haar gelukzalige god die wel in iedereen lijkt te geloven behalve in jullie joden.         







vrijdag 6 november 2026

Brieven aan Edith Stein #160 'Het ene glas pleegzuster-bloedwijn na het andere'

 

Tropic of Cancer
2026
 
mixed media on paper 
ca 90 x 170 cm 


 

BRIEF 160
aan Edith Stein
'Het ene glas pleegzuster-bloedwijn na het andere'
 
Joseph M. Heij 
Wolfheze

Genadige Zuster Teresia Benedicta van het Kruis, 

Lieve Edith,

Stel je eens voor dat de Duitsers jouw te pakken krijgen en ze sturen je naar bijvoorbeeld Birkenau. Stel je ook voor dat ze jou en je zusje niet meteen vermoorden. En probeer je voor te stellen dat Rosa al een half jaar terminale kanker had, maakt mij niet uit welke soort je voor de geest haalt, als het maar dodelijk is. Bedenk dan ook dat jullie weten dat Rosa nog maar een paar maanden te leven had. Hoe groot denk je is dan het verschil in doodsangst als jij de enige bent die weet dat ie binnenkort komt te overlijden of je weet dat echt iedereen om je heen nog maar een of twee maanden heeft?
 
Mij lijkt het wel zo prettig om te weten dat iedereen in hetzelfde schuitje als jij zit en jij dus niet de enige bent die behoorlijk binnenkort de ogen voor behoorlijk lange tijd moet sluiten. Het moet heel naar zijn dat je er donder op kunt zeggen dat iedereen verdriet heeft omdat jij aanstonds niet meer onder de levenden bent, maar kort na je overlijden de draad gewoon weer oppikt en ook weer kan lachen en genieten van een goed glas rode wijn. Vraag me soms af hoe Jezus de wijn moet hebben gesmaakt op de laatste donderdag van zijn toch zo veelbelovend begonnen openbare leven.  
 
Dat bedoel ik: dat de leerlingen het ene glas pleegzuster-bloedwijn na het andere achterover slaan, elkaar van pret en broederliefde met hun vlakke handen stevig op de schouders en rug slaan en jij denkt aan de Romein die jou gaat slaan, eerst met de vlakke hand midden in het gezicht om vervolgens je rug en schouders aan flarden te slaan. Dacht jouw zoete Jezus daar aan, denk je Edith, tijdens het eten en drinken? Ik zou geen hap meer door de kel krijgen, hoe lekker Maria Magdalena ook had gekookt en hoe soepel en rond de rode wijn ook was. Ik zou mijn leerlingen op dat moment haten en bidden dat zij mochten sterven in mijn plaats. Of, als god de vader daar geen brood in ziet, dat we dan samen mochten sterven, mijn leerlingen en ik. 
 
Er valt bitter weinig troost de putten uit het idee dat bijna iedereen alleen sterft. Gelukkig ken ik zelf amper doodsangst, maar de meesten in dit huis sterven dagelijks uit angst een voortijdige dood. Zeldzaam toch de gevallen dat leerlingen samen met hun meester uit het lichaam treden; groter narcisten dan degenen die zoiets lukt ken ik niet. 
 
Laat weten wat je van deze mijmeringen vindt; jij hebt van die rare ideeën.  
 
Hou je taai en tot schrijfs maar weer.
 
Jouw Joseph 
 
 
 
 
 
 
 

maandag 19 oktober 2026

Herman Nijburg 1928-2026 - In Memoriam I

  

 


 

Lieve paps, [1]

 

Sommigen zeggen dat je op een uitvaart [2] niet tegen de dode hoort te praten.

Raar wel, paps, want je bent helemaal niet dood.

Wel ligt hier je lichaam.

P. die naar haar opgebaarde opa kwam zei:

‘Dat is zijn lichaam, dat is zijn jasje.’ - Heel mooi gezegd. 

Paps, je geest werd zo onderhand veel en veel te groot voor dat jasje.

Zoals al jouw jasjes te groot werden voor jouw lichaam.

Toen mama overleed, in het ziekenhuis in Bennekom, zag ik hetzelfde.

Ik zag mama liggen, net als iedereen. We stonden om haar lichaam.

Maar ik zag ook haar geest, die veel te groot was voor de ruimte.

Ik zag dat ze ons wilde troosten in ons verdriet.

Het helpt me nu, paps. Het helpt.

 

Ik wil je graag bedanken. Het is een dankdienst.

Ze zeggen dat god dood is, maar dat was niet zo.

Jij en mam hebben ons dat geleerd. Beter nog: voorgeleefd.

Ze zeggen dat mensen die geloven niet denken.

Maar dat was niet zo. Jij was een groot voorbeeld.

Jij verdiepte je in religie, maar ook in wetenschap.

Je zag een strijd, soms op leven en dood.

Je zag geschillen, goed voor het brein.

Maar een schepper-loze kosmos, een kosmos die zomaar zichzelf had uitgevonden?

Grappig idee: een universum zonder scheppende geest.

Degenen die niet in een schepper-god geloven,

die hebben net zo’n groot voorstellingsvermogen nodig als wij die wel geloven.

Dank je paps, dat je ons leerde dat er een schepper is

en dat de wetenschap een schepping is van de mens,

zoals de schone kunsten dat zijn.


Nog zoiets. Over de doden niets dan goeds.

Op een uitvaart mag je niks zeggen dat onaardig is.

Paps, je wist als geen ander dat je tekort schoot,

dat niet alles wat je deed goed was. - Je was je Schepper niet.

We zijn jou en mama eindeloos veel verschuldigd, dank verschuldigd.

Maar je zat er soms ook behoorlijk naast. Je schoot tekort.

Bij sommigen van ons zit nog pijn. Dat je hen niet zag, niet goed genoeg zag.

Dat je doordraafde en te onaardig deed. Dat weet je ook.

Maar je had zelf geen vader, geen enkel voorbeeld, wij wel.


En nog iets.

De een na laatste keer dat Gerda en ik bij je waren zei je:

‘Rinke, jij hebt me op het spoot gezet om anders naar Jezus te kijken.

Het boekje staat in de kast en het heeft een grijze rug.’

De laatste jaren zei je vaak: ‘God heeft geen zoon, dat is Grieks denken, niet Joods.’

Ik vroeg, waarom weet ik niet: ‘Maar is Jezus wel de Joodse Messias?’

‘Ja, dat wel. Dat wel.’ Zei je. Ik zei niks.

Je gelooft niet in de Joodse zoon maar wel in de Joodse messias.

Voor mij is dat een nieuwe gedachte. Dank je, paps.


O ja, wat ik nog meer van jou heb?

Ik wilde net als jij naar de kunstacademie. [3] 

Ik ben net als jij dol op musea.

Ik wil alle kerken in.

Ik ben dol op boeken.

Ik spaar alle stenen. Liefst met een fossiel erin.

Ik stop teveel planten in 1 tuin.

Gerda en ik hebben veel glazen vaasjes. En keramieke.

Vroeger, voor het naar bed gaan, bad ik voor al mijn verzamelingen.

Ik bewaar alles wat een mens ook kan weggooien.

Net als jij. Maar chaotischer.


Soms voel ik me zowat een kopie van jou. Maar ik ben het niet.

Wel ben jij mijn aartsvader. Abram, Izak en Jakob.

Ik denk Jakob. Een van je broers heette Jakob.

Misschien had jij zo moeten heten.

Je worstelde met god. Of met zijn engel.

Man, wat een gevecht.

Herman is Germaans. Het betekent held in het leger.

Man, wat een gevechten kon jij voeren.

Het universum liet jou winnen en zo hoort het ook.

Dat is liefde. En alleen daarop is het hele universum gebaseerd.


Ga met met je Schepper, lieve paps.


[1] Herman Nijburg, geboren in Heerlen op16 januari 1928 - overleden in Lunteren, 18 augustus 2026.

[2] In Memoriam uitgesproken op maandag 24 augustus 2026 in de Protestante Gemeente Lunteren, Oranjestraat 33 in Lunteren.

[3] Zie ook: hermannijburg.blogspot.com







zaterdag 17 oktober 2026

Brieven aan Edith Stein #158 'Kristallnacht TWEE PUNT NUL'

  


Helter Skelter
2026
 
mixed media on paper 
ca 90 x 160 cm 


 

BRIEF 158
aan Edith Stein
'Kristallnacht TWEE PUNT NUL'
 
Joseph M. Heij 
Wolfheze

Genadige Zuster Teresia Benedicta van het Kruis, 

Lieve Edith,

Zoiets als voor abortus provocatus geldt, kun je, eveneens schrikbarend makkelijk, toepassen op jullie joden. Wat is jullie bestaansrecht eigenlijk? 
 
Vergeef me Edith dat ik zo lang niks van me heb laten horen. Ik hoop dat je me hebt gemist, al moet ik tot mijn grote teleurstelling zeggen dat er voor mij,  eenmaal uit de isoleer, geen enkel poststuk voor me klaar lag, behalve de rouwkaart die de vrouw van Mijn Vriend stuurde. Niet dat hij dood is, wat hem amper zal bevallen, maar zijn oude vader die hij meer mist dan zichzelf. Ik zal je de rouwkaart doorsturen want ik hang die echt niet op; er staat een kruis op de voorkant. De tandarts stuurde me ook nog een gepeperde rekening maar die hoor ik niet helemaal niet te ontvangen op mijn kamer, die poststukken gaan linea recta naar mijn gevangenbewaarders die zichzelf liever engelbewaarders noemen.
 
Ik was er oprecht van overtuigd Edith, dat ik van jou ten minste een of zelfs meerdere brieven op mijn nachtkastje zou vinden. Ben je zo druk geweest dat je het afgelopen kwartaal geen tijd had ook maar een paar regels te schrijven? Per slot van rekening ben ik een dikke vier maanden zwanger geweest van een psychose die zich maar niet liet afdrijven middels een deprimerende cocktail aan medicijnen, niet met lichaamsgerichte therapie, - dat de goden me moge bewaren voor de incarnatie van nog meer ademhalingsoefeningen en met een boterzachte stem ingesproken glibberige, geleide meditaties - niet met verplichte ellenlange autobiografische monologen waarbij Joseph maar blijft praten om te voorkomen dat de zoveelste psychotherapeut wakker wordt uit zijn winterslaap wanneer Joseph stopt met babbelen. Waarom er een einde kwam aan deze zoveelste psychotische periode weet niemand me te vertellen. Ik denk dat ik het zelf een beetje saai begon te vinden.
 
- Kortere zinnen maken. Ik weet het Edith. Jouw Nederlands. - 
 
Over drie weken is het weer Kristallnacht, weet je. Ik dacht de nacht van 9 op 10 november. Ik meende 1938. Ik kan niks checken want het digitale spinnenweb houdt men, om gezondheidsredenen, nog liever even op gepaste afstand van Josephs geest, die in de herfst ook zonder input van buitenaf elke nacht koortsachtig webben spint die zijn solipsistische universum proberen te overspannen. Om zo een paar voedzame gedachten te vangen. 
 
- Kortere zinnen maken. -  
 
Had ik je al een keer verteld over 7 oktober? 2023? Drie jaar geleden. Denk ik. Dat de Palestijnen uit hun concentratiekamp braken en de bewakers aanvielen? Om zo ver mogelijk door te dringen in Het Heilige Land om hun eigen Kristallnacht TWEE PUNT NUL te scheppen? Om, als het ware, alle Semitische foetussen die ze, hun weg door de Joodse baarmoeder banend, tegen het lijf liepen zo middeleeuws mogelijk te verlossen uit hun onuitstaanbaar aardse bestaan?
 
Zoals 'De Vruchtbare Sikkel' de wieg van de beschaving wordt genoemd, zo zou je 'Het Heilige Land' de baarmoeder van de drie grote monotheïstische religies kunnen noemen. Elke nieuwe religie ziet zichzelf als een verbeterde versie van de vorige, zoals elk kind meent dat ie ooit ver boven de beide ouders zal uitsteken. Alle zoons verslaat hun vader, alle dochters verdrijven hun moeder. En liever dan te zorgen voor de - in grandioze overmoed - verwekte vrucht, drijven dochter dochters af. Om grandioos te blijven en eeuwig jong. Om nog meer mannen te winnen door fataal bevallig te blijven. 
 
Och, Edith, ik vergeet helemaal je verjaardag. Ik dacht nog, toen het 4 oktober was: 'Ik moet niet vergeten Edith een verjaardagskaart te sturen.' Vergat ik het toch. Neem me niet kwalijk. Nog van harte. 12 oktober toch?
 
Laat me ze snel mogelijk weten hoe jij ook alweer tegen het weghalen van embryo's bij primaten aankijkt, dan vertel ik jou hoe men tegenwoordig zoal aankijkt tegen jullie Joden. Het blijft nog even een verrassing, maar een vrolijke wetenschap is het niet. 
 
Liefs en tot schrijfs,
 
Jouw Joseph